Disleksi;gelişimsel ve nörolojik bozukluğa,yetersizliğe bağlı olarak ortaya çıkan okuma ve yazma bozukluğu olarak tanımlanmaktadır.Bu bozukluğa sahip bireylerdeki genel özellikleri genel olarak sıralama çalışırsak;Disleksi özelliği olan bireylerde okuma oldukça yavaş olup okumada akıcılık yoktur.Bazen okuma hiç yoktur.Birey hiçbir şekilde okuyamamaktadır.Yazma edimlerinde p,b,d,g,h,y,z,u gibi harfleri yazarken karıştırmakta ve ters yazmaktadırlar.Yazarken bazı harfleri unutur,bazılarını fazladan eklemektedirler.Sözcükleri ayna hali şeklinde(Örnek:qilaT-Talip) ters olarak yazarlar.Kelimeleri kısaltarak okurlar.okumada genel olarak tahmin ederek okuma ön plandadır.Yüksek sesle okurken anlamı ifade eden ritim,tını ve tonlama oldukça bozuktur.Yanlış vurgulama yaparlar.Okudukları öykünün anlamını çıkaramazlar.Yazıları genelde bozuktur.Yazmada karalama ve yanlış dizme sıklıkla görülmektedir.Kalem tutma şekilleri bozuk olup,çabuk yorulurlar.Birbirlerine yakın kelimeleri ayıramazlar.Bir satırı takip etmede zorlanırlar ve satırları devamlı karıştırırlar.Okumada içlerinden okurken bazı sesler çıkarırlar.
Yapılan araştırmalar sonucunda Dileksinin %39’u dikkat sorunuyla %37’si görsel-motor sorunlarla,%16’sı görsel mekansal sorunlarla ilgili olduğu tespit edilmiş bulunmaktadır.Dislekside sağ-sol ,yukarı-aşağı gibi kavramlar genelde karıştırılmaktadır.Bu özelliğe sahip bireyler genel olarak perspektiften yoksun olup,bisiklet tekeri veya saat gibi dairesel çizimlerde sorun yaşamaktadırlar.
Disleksinin belli bir tedavisi yoktur.Sorunların erken tanınması,okulun ve ailenin teşvik edici olması oldukça önemlidir.Yaş ilerledikçe okuma sorunları düzelebilir.Ancak yazım hataları ve yavaş okuma kalıcı olur.Yaşla birlikte okuduğunu anlamada düzelmeler olur.Bu tip bireyler sözlü anlatımlarda daha başarılıdırlar.Bireylerin bu olumlu özelliği dikkate alınarak,bireyin özgüvenini kazanmasına yardımcı olunmalı ve her başarılı edimleri ödüllendirilip,birey cesaretlendirilmelidir.

Hasan AZAKLI
Emekli İlköğretim Müfettişi
Eğitimci-Yazar