Çocuğun bedensel,ruhsal,psikolojik gelişiminde anne-çocuk ve Baba-çocuk ilişkisinin içeriği ve de şekli çok önemli bir yer tutmaktadır.Bu ilişkinin şekli çocuğu olumlu veya olumsuz şekilde etkilemektedir.Anne-çocuk ilişkisinde özellikle 0-3 yaş arasında çocukta oluşacak duygusal yoksunluk çocuk üzerinde ileride onarılmaz yaralar açacaktır.0-3 yaş arasında anne-çocuk beraberliğinde,annenin beden kokusu,ısısı,annenin çocuğu tutuş ve alış biçimi çocuğu direkt olarak etkilemektedir.Bu sayılan fiziki temasın gerçekleşmemesi durumunda çocuk üzerinde duygusal yoksunluk durumu ortaya çıkmaktadır.Ayrıca annenin gerginliği anne-çocuk ilişkisini etkiler.Hayatın ilk yıllarında bebeğin psiko-sosyal görevi güvenmeyi öğrenmektir.Bebekle anne arasındaki ilişkiden doğan güven duygusu,insanın ilerde kuracağı ilişkiler arası ilişkilerin temelini oluşturmasına yol açmaktadır.Örneği üç aylık bebekte dil gelişimi cıvıldama evresi ile başlamaktadır.Bu dönemde anne ile bebek arasında kurulacak sağlıklı bir iletişim çocuğun dil gelişimini olumlu bir şekilde etkileyecektir.Anne ile çocuk arasında oluşan duygusal yoksunluk en çok ilişki yetersizliğinden,ilişki süreksizliğinden kaynaklanmaktadır.Anne ve çocuk ilişkisini kısaca bu şekilde ele alıp tahlil ederken,bir de baba ve çocuk ilişkisini ele almakta yarar vardır.Baba-çocuk ilişkisinde birincil öge olarak özdeşleşme olgusu ön plana çıkmaktadır.Özdeşleşme;bireyin içinde bulunduğu grubun bir üyesinin duyuş,düşünüş ve davranışlarını izlemesi ve onu taklit etmesi,kendine model almasıdır.Okul öncesi dönemde çocuk anne-babayı model almaktadır.Daha sonraki yıllarda,ilk çocuk devresinde kız çocuk anneyi,erkek çocuk babayı taklit etmektedir.Çocukların gelişimlerinin hızlı bir şekilde sürmekte olduğu bu dönemlerde anne ve babalar çocuklar üzerinde çok farklı bir tutumlar sergileyebilmektedir.bu tutumları;aşırı baskıcı ve otoriter tutum,aşırı hoşgörülü tutum,çocuk merkezli tutum,dengesiz ve kararsız tutum,aşırı koruyucu tutum,güven verici ve hoşgörülü tutum şeklinde sıralayabiliriz.
Anne ve babalar çocuklarla olan ilişkilerinde gerek çocuklara gösterecekleri tutumlardaki yaklaşımlarda,gerekse çocuğun duygusal yoksunluk,özdeşleşme v.b hususlarda bilinçli bir davranış sergilemeleri,çocukların sağlıklı gelişimine olumlu yönden katkı sağlayacaktır.

Hasan AZAKLI
Emekli İlköğretim Müfettişi
Eğitimci-Yazar