Zihinsel öğrenme yetersizliğinin nedenlerini bulmak ve belirlemek son derece zor ve güçtür.Zihinsel öğrenme yetersizliği pek çok nedenden kaynaklanıyor olabilir.En genel anlamıyla bir gruplama yapılacak olursak,zihinsel öğrenme yetersizliğinin nedenlerini kalıtımsal,organik ve çevresel nedenler olarak üç grupta toplayabiliriz.
Kalıtımsal Nedenler:Aile içersinde kalıtsal bir rahatsızlık veya hastalık var ise bunlar hastalıklı genler yolu ile çocuklara geçmektedir.Özellikle akraba evliliklerinde bu risk daha yüksek olmaktadır.Mongolizm (down sendromu) Fenilketanuri,Hidrosefallik ve mikrosefallik gibi durumlar kalıtımsal nedenlere örnek olarak verilebilir.
Organik Faktörler: Kalıtsal olmayan ancak doğum öncesi,doğum sırasında ve doğum sonrasında meydana gelebilecek faktörlerdir.Bu faktörler,Vücut biyokimyasındaki ve metabolizmasındaki bozukluklar,annenin gebeliği sırasında ortaya çıkan sorunlar,örneğin;annenin aldığı ilaçlar,zararlı maddeler,annenin hamilelik döneminde geçirdiği bulaşıcı hastalıklar,kazalar, zehirlenmeler,röntgen çektirme,kromozom bozuklukları,beslenme yetersizlikleri,kan uyuşmazlığı zihinsel gelişme geriliğine yol açan en önemli nedenlerdir.Ayrıca doğum sırasında bebeğin oksijensiz kalması,zor doğum nedeni ile doğumda kullanılan bazı araçların (forseps,vakum vb.) bebeğe zarar vermesi,erken veya geç doğum gibi nedenler de zihinsel öğrenme yetersizliğine yol açabilmektedir.Doğum sırasında çocuğun geçirdiği bulaşıcı ve ateşli hastalıklar, kazalar, zehirlenmeler çocuğun beyin gelişimini etkileyecek yapısal bozukluklar ve hormonal düzensizlikler zihinsel gelişme geriliğine yol açabilen en önemli nedenler arasındadır.
Sosyo Ekonomik,Kültürel ve Çevresel Etkenler: Yetersiz beslenme,çevresel uyarıcıların yokluğu,sosyal ve ekonomik şartların uygun olmaması çocuğun gelişimini olumsuz etkileyebilmekte ve zeka geriliğine neden olabilmektedir.Çocuğun zihinsel becerileri yeterli ve yaşıtlarına uygun olsa bile yetersiz beslenme,ev ortamının uygun olmaması,uyarıcı eksikliği,oynaması ve çevreyi keşfetmesi için çocuğa gerekli fırsatların sağlanmaması gibi durumlar çocuğun hafif derecede zihinsel engelli olmasına yol açabilir.

Hasan AZAKLI
Emekli İlköğretim Müfettişi
Eğitimci-Yazar