Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, denizcilik sektöründe dijitalleşme sayesinde 2024'te milyonlarca işlemin elektronik ortamda yapıldığını, kağıt kullanımının azaldığını ve önemli ölçüde tasarruf sağlandığını bildirdi. Birçok sistem üzerinden yürütülen dijital işlemlerle hizmet kalitesinin artırıldığı ve süreçlerin hızlandırıldığı vurgulandı.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, denizcilik sektöründe hizmet kalitesini artırmak, işlemleri hızlandırmak ve kamu kaynaklarını etkin kullanmak amacıyla dijitalleşme adımlarını güçlendirdiklerini belirtti. Bakan Uraloğlu, dijital dönüşüm sayesinde 2024 yılında 4,5 milyondan fazla işlemin elektronik ortamda gerçekleştirildiğini, 13 milyondan fazla kağıt kullanımının önüne geçildiğini ve yaklaşık 140 milyon lira tasarruf sağlandığını ifade etti.

Uraloğlu, Denizcilik Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen Liman Yönetim Bilgi Sistemi (LYBS), Denizcilik Ödemeleri Sistemi, Seyir İzin Belgesi Sistemi (SİB), Gemi Sicil Bilgi Sistemi, Gemi İnsanları Bilgi Sistemi (GİBS), ÖTV’siz Yakıt Bilgi Sistemi (ÖTVBS), Elektronik Sertifika Sistemi ve daha birçok uygulama ile denizcilik faaliyetlerinin elektronik ortamda sürdürüldüğünü söyledi.

Bakan Uraloğlu, LYBS ile ülke limanlarına her yıl gelen yaklaşık 70 bin geminin limana yanaşma ve limandan ayrılış işlemlerinin gerçekleştirildiğini, ayrıca Türk Boğazları'ndan geçiş yapan yıllık 80 bini aşkın geminin Seyir Planı (SP-1) işlemlerinin yapıldığını belirtti. Limanlarda verilen kılavuzluk ve römorkör hizmetlerine yönelik yönetim ve kamu paylarının takibinin de bu sistem üzerinden yapıldığını ekledi.

Gemiler ve gemi insanları işlemleri dahil denizcilikle ilgili tüm döner sermaye ve harç ödemelerinin Denizcilik Ödemeleri Sistemi ile yapılabildiğini söyleyen Uraloğlu, 2024 yılında toplam 550 bin harç ve döner sermaye işleminin e-ödeme sistemi kullanılarak gerçekleştirildiğini bildirdi. Öte yandan ÖTVBS kapsamında aynı yıl içerisinde 5 bin 895 defter düzenlenirken, 72 bin 482 teslimat verisi ile 12 bin 346 vize ve düzeltme işleminin elektronik ortamda yürütüldüğünü kaydetti.

GİBS ile önemli bir dijital dönüşüm sürecini tamamladıklarını ifade eden Bakan Uraloğlu, sistem sayesinde gemi insanlarının liman başkanlıklarına gitmeden, dünyanın her yerinden e-Devlet girişiyle online başvuru işlemlerini güvenli bir şekilde yapabildiklerini belirtti. Sunmaları gereken belgelerin büyük çoğunluğunun ise ilgili kamu kurumlarından GİBS aracılığıyla alındığını ekledi. Sistem ile 20 farklı kamu kuruluşundan veri doğrulaması yapıldığını belirten Uraloğlu, 2024 yılı boyunca GİBS üzerinden yapılan 416 bin sınav, yeterlik ve uzmanlık belgesi başvurusunun 282 bininin onaylandığını, 51 bin gemiadamı cüzdanının teslim edildiğini kaydetti.

Gemi insanları sınavları 15 çevrimiçi sınav merkezinde gerçekleştiriliyor. 2024 yılı içerisinde, 15 sınav merkezinde 5 bin 600 farklı sınav oturumunda 80 bin kontenjan kapasiteyle toplam 60 bin bireysel sınav gerçekleştirildi. Sınavlara katılan 8 bin gemi insanından 6 bin 600'ü başarılı oldu.

Amatör Denizci Belgesi ve Kısa Mesafe Telsiz Operatörü Eğitim ve Sınav Başvuru Sistemi hakkında da bilgi veren Bakan Uraloğlu, amatör denizci eğitim seferberliğinde 1 milyon amatör denizci hedefine ulaşıldığını duyurdu. Türkiye Yelken Federasyonu ile yapılan iş birliği protokolü ile Amatör Denizci Belgesi alma şartındaki 10 saatlik teorik eğitimlere, 4 saatlik motorlu ve yelkenli tekneler üzerinde uygulama eğitimleri eklendiği belirtildi. Yeni sistemin kullanıma açıldığı günden bu yana 45 bin 506 kişiye daha denizlerle buluşma fırsatı sunulduğu açıklandı.

Elektronik Sertifika Sistemi ile 2024 yılında 944 belge düzenlendi. Türk bayraklı gemilerin uluslararası sözleşmeler kapsamında düzenlenen sertifikalar ile önsörvey, program dışı sörvey ve liman devleti kontrolü kayıtları bu sistemle gerçekleştiriliyor. Uluslararası sefer yapan bin 249 Türk bayraklı gemiye ön sörvey ve program dışı sörvey yapıldı. Kabotaj seferi yapan 451 Türk bayraklı gemi de denetlendi.

Türkiye'ye gelen deniz turizm araçlarının geliş, ayrılış ve kışlama ile ilgili başvuru ve belgelendirme işlemleri Seyir İzin Belgesi Sistemi ile elektronik ortamda yapılıyor. 2024 yılında sistem üzerinden 23 bin belge ve bu belgelere bağlı 61 bin sayfa onaylandı.

Milli Gemi Sicili, Türk Uluslararası Gemi Sicili ve Bağlama Kütüğüne kayıtlı gemi ve su araçları ile alakalı tescil, terkin, satış gibi işlemlere yönelik başvurular, vatandaşların liman başkanlıklarına gitmelerine gerek kalmadan elektronik ortamda gerçekleştirilebiliyor. 2024 yılı içinde 97 bin 500 vatandaş randevusu ile 140 bin işlem sicil ve bağlama kütüğü sistemi üzerinden yapıldı.

Gemi Acenteleri Bilgi Sistemi, Düzenli Sefer Bilgi Sistemi, Tehlikeli Yük Uygunluk Belgeleri, Dolu Konteyner Brüt Ağırlık Tespiti Yetki Sistemi, Deniz Gözetim İşletme Yetki Belgesi ve IMDG Kod Eğitici Belgesi gibi sistemlerle de dijital başvuru, değerlendirme ve denetim süreçleri yaygınlaştırıldı. 2024 yılında bu sistemler üzerinden binlerce başvuru değerlendirildi ve işlemler tamamen dijital ortamda yürütüldü.

Bakan Uraloğlu, dijital çağda denizcilikte olmazsa olmaz işlemlerin kolaylaştırılması ve hızlandırılması ilkesi doğrultusunda, deniz ticaretinde ciddi avantaj sağlayan dijital hizmetleri sektör ile istişare ederek artırmaya devam edeceklerini sözlerine ekledi.