Zihinsel öğrenme yetersizliği,insanın zihinsel gelişim yetersizliğinden dolayı,bireyin eğitim performansının ve sosyal uyumunun olumsuz yönde etkilenmesi durumu olarak tanımlanmaktadır.Zihinsel öğrenme yetersizliği olan çocukların zihinsel işlevleri ve sosyal davranışları yaşıtlarına göre geri ve yetersizdir.Bu tipteki çocuklar geç ve güç öğrenirler,sınıf veya toplumda kurallara uyumda zorlanabilirler.Zihinsel öğrenme yetersizliği olan çocuklar problemlerinin ağırlığına göre hafif,orta ve ağır düzeyde olmak üzere üç gruba ayrılır.
Hafif düzeyde zihinsel öğrenme yetersizliği: Bu türdeki yetersizlik,bireyin temel okuma-yazma ve sayma becerilerini kazanmasında ortaya çıkan gecikme durumu olarak tanımlanmaktadır.
Orta düzeyde zihinsel öğrenme yetersizliği: Bireyin,gecikmeli bir konuşma ve dil gelişimi,sosyal,duygusal veya davranış problemleri ile temel okuma-yazma ve sayma becerilerini kazanmasında ortaya çıkan gecikme durumu şeklinde tanımlanmaktadır.
Ağır düzeyde zihinsel öğrenme yetersizliği: Bireyin,ciddi biçimde konuşma ve dil gelişimi güçlüğü,sosyal,duygusal veya davranış problemleri ile temel öz bakım becerilerini öğrenmesinde ortaya çıkan gecikme durumu olarak ifade edilmektedir.(1)
Yukarıda tanımlanan hafif ve orta düzeyde zihinsel öğrenme yetersizliği olan çocukların bir çoğu zihinsel ve fiziksel gelişimleri açısından yaşıtlarından önemli bir fark göstermediği için genellikle okula başlayana kadar bu çocuklardaki gelişim geriliklerinin pek farkına varılmaz..Okula başladıklarında eğitim öğretim sürecinde karşılaştıkları güçlükler sonucunda gerilikleri ortaya çıkar.Bu süreç içerisinde durumları belirgin olarak kendini gösterir.Ağır düzeyde öğrenme yetersizliği olan çocuklar ise daha önceden fark edilebilir.Bu düzeydeki çocukların durumu,okul öncesi yaşı çağında gerek davranışlarının gözlemlenmesiyle,gerekse bilişsel ve duyuşsal gelişim basamaklarındaki gelişim geriliğinin saptanmasıyla belirlenebilmektedir .Gruplama çocuğun gereksinimlerinin belirlenmesi,bu gereksinimleri en iyi ve uygun şekilde karşılayacak eğitim programlarının hazırlanması ve çocuk için en uygun eğitim ortamının bulunması amaçlarıyla yapılmaktadır.Zihinsel öğrenme yetersizliği durumundaki çocuklarda erken tanı ve erken eğitim ile bu çocukların bulundukları noktadan çok daha ileri bir yere gelebildikleri,başarılı olabildikleri görülebilmektedir.

(1)-Bilim Ve Aklın Aydınlığında Eğitim Dergisi,Mayıs:2003 ,sayı:39

Hasan AZAKLI
Emekli İlköğretim Müfettişi
Eğitimci-Yazar